Samen werken aan het Groene Hart 

Online versie

RIA Groene Hart I Juli 2025 

Groene Hart werkconferentie 2025

Beste lezer,

Het tweede kwartaal van 2025 loopt ten einde. Veel mensen schakelen langzaam over naar vakantiemodus, maar in het Groene Hart wordt volop doorgewerkt aan de Regionale Investeringsagenda (RIA).

De RIA is geen vastomlijnd document, maar een krachtige werkwijze. Het brengt regionale ambities samen in één verhaal: een gezamenlijke visie, programma, concrete projecten en investeringen – mét inzet van overheden, bedrijven en maatschappelijke partners. Als product maakt de RIA inzichtelijk wat er nodig is om die visie écht te realiseren. Gelukkig hebben we die visie al: het Ontwikkelperspectief Groene Hart. De sleutelprojecten zijn in beeld via de Realisatieagenda. Nu is het tijd voor de volgende stap: de investeringsopgave. Daarom organiseerden we op 5 juni de werkconferentie Slagkracht! en is er op 8 september een Bestuurlijk diner met als doel: richting geven aan de aanpak. Daarnaast werken we de eerste sleutelopgaven verder uit. U leest er meer over in deze nieuwsbrief.

We weten dat de opgaven complex zijn en niet altijd eenvoudig te communiceren. In het volgende kwartaal leggen we daar meer focus op. Voor nu: een mooie zomer gewenst. Geniet van het Groene Hart op z’n mooist!

Veel plezier met lezen 

Coördinatiebureau Bestuurlijk Platform Groene Hart

SAMENWERKEN

Aftermovie Groene Hart werkconferentie 2025

TERUGBLIK

Een geslaagde Groene Hart werkconferentie SLAGKRACHT!

Op 5 juni 2025 vond de werkconferentie SLAGKRACHT! Realiseren en investeren in het Groene Hart plaats. Een inspirerende dag waarop vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, ondernemers, overheden en andere betrokkenen samenwerkten aan de toekomst van het Groene Hart. Centraal stonden vijf sleutelopgaven uit de Realisatieagenda, die door de verschillende regio’s zijn ingediend. In interactieve sessies gingen deelnemers met elkaar in gesprek over de kansen en vervolgstappen richting uitvoerbare projecten. De opbrengsten van deze dag vormen een stevige basis voor de verdere uitwerking van de Regionale Investeringsagenda (RIA) Groene Hart.

Lees hier meer over de sleutelopgaven tijdens de werkconferentie >>

Nieuwe editie Groene Hart Visie over recreatie en toerisme.

Het Groene Hart is meer dan een open ruimte tussen steden. De term mag dan bestuurlijk in de ban zijn gedaan, het is nog steeds een Nationaal Landschap. Het is het meest complexe, zichtbare en omstreden landschap van Nederland. Als we ergens onze ruimtelijke vraagstukken in samenhang willen oplossen – stikstof, klimaat, natuur, water – dan is dit dé plek. In de nieuwe editie Groene Hart Visie gaan landschapsarchitecten Frank Stroeken van Wings en Prof. IR. Eric Luiten van TU Delft met elkaar in gesprek over wat recreatie kan bijdragen aan een toekomstbestendig landschap en waar liggen de grenzen?

Hier een passage uit het gesprek met Eric waar hij het Groene Hart als ‘Nationaal Park’ wilt laten erkennen. Niet als museum, maar als levend laboratorium. 

Hoe recreatie de kwetsbaarheid van het landschap blootlegt maar ook nieuwe kansen opent. "Een 'Nationaal park' biedt geen harde garanties, maar wel richting. Je kunt investeren in oplossingen voor de langere termijn, educatie, publieksbetrokkenheid en ontwerpkwaliteit. Het wordt dan een plek waar Nederland laat zien hoe het verder wil. Ik begrijp werkelijk niet waarom de drie provincies dat nog niet hebben geregeld, krachtig. 

De status zou ook experimenten met nieuwe verdienmodellen kunnen stimuleren, zoals het belonen van landschapsbeheer of het koppelen van recreatiedruk aan beheerbijdragen. Het Groene Hart zou een pilotregio kunnen worden voor een postindustriële omgang met het landschap. Niet om terug te keren naar vroeger, maar om vooruit te kijken vanuit de kracht van het landschap zelf. Het gaat mij niet om een bordje langs de weg, maar om een inhoudelijke erkenning dat hier iets op het spel staat wat verder reikt dan de regio. Een Nationaal Park Het Groene Hart moet staan voor durven denken in samenhang en voor de lange termijn. Het zou een geweldige aanvulling zijn op de bestaande collectie Nationale Parken.

Tussen boer en burgers
Het Groene Hart zit vol spanningen. Veel te veel veehouders zitten nog steeds in een frame van schaalvergroting, maar zijn daardoor zelf ‘erfgoed’ geworden. Ze belichaamden ooit het landschap, maar hun manier van werken past er nu niet meer bij. Hij pleit voor landbouw die zich aanpast aan het laadvermogen van de grond; anders zijn we het kwijt."

Lees nog meer artikelen en schrijf je in het nieuwe Groene Hart Visie  >>

---------------【ｉ】-------------

Groene Hart Visie is een digitaal magazine dat actuele inzichten en praktijkverhalen bundelt over duurzaamheid, landschap, recreatie en leefkwaliteit in het Groene Hart, gericht op professionals en betrokken inwoners.

Joost Leemans, projectleider Energy lane  - Holland Rijnland

 SLEUTELOPGAVE IN BEELD    

RIA sleutelproject: Toekomstbestendige Landschappen & Energylane

Tijdens de derde integratiesessie in Hazerswoude-Dorp stond het project Energylane van Holland Rijnland centraal. Dit project startte als een verkenning naar grootschalige duurzame energieopwek langs regionale infrastructuur, met als doel een bijdrage te leveren aan regionale energiedoelstellingen. Het vraagstuk is echter veel breder dan dat, het gaat ook om een goede inpassing in het landschap en de combinatie met de transitie van het landelijk gebied. Inmiddels is het team van projectleider Joost Leemans gestart om dit met de betrokken gemeenten en stakeholders te vertalen naar het gebied.

Joost Leemans (projectleider Alphen a/d Rijn): “Energieopwek staat niet op zichzelf — opslag, conversie en transport zijn onmisbaar voor een toekomstbestendig energiesysteem. Ook samenwerking over gemeente- en regiogrenzen is noodzakelijk om dit systeem te realiseren. Met behulp van AI is de grote hoeveelheid beleid van betrokken gemeenten ‘gekraakt’ tot heldere overzichten van wensen en doelen om te realiseren. Zo brengen we sneller focus aan in waar we gezamenlijk achter staan, weten we sneller waar nog verschil in inzicht zit en dat is belangrijke input om de ‘puzzel’ te leggen. Waarbij het ook helder is dat niet alles overal past en zoeken we over gemeentegrenzen heen naar oplossingen om lokale wensen te realiseren”. 

Lees hier meer informatie over Energylane  >>

KENNISDELING

Whitepaper Groene Hart richting 2100

In het LDE Thesis Lab Groener Hart hebben tien studenten van de universiteiten van Delft, Rotterdam en Leiden met een ‘realistisch optimistische’ blik onderzoek gedaan naar de toekomst van het Groene Hart. Met als uitdagende vraag: "Hoe kan het Groene Hart richting het jaar 2100 uitgroeien tot een welvarende economische en ecologische biodiversiteits- hotspot in de Randstad?".

De driedeling in ‘Stel dat’, ‘Hoe dan’ en ‘Werkt dit’ maakt dat het niet alleen vergezichten zijn, maar ook voorstellen die hoopvol én uitvoerbaar zijn en in sommige gevallen is ook wetenschappelijk bekeken of het idee ook doet wat het moet doen. 

Lees meer over op de Centre for Sustainability website: https://lnkd.in/ebr2yjtN 

 PROGRAMMA 

Klimaatslim boeren van start met eerste nieuwsbrief 2025

Benieuwd wat er allemaal speelt rond klimaat, bodem en water in de veenweiden van het Groene Hart? De uitvoeringscoalitie Klimaatslim Boeren Groene Hart (KSBGH) is onder penvoering van het Groene Hart begonnen! Vijf agrarische collectieven, drie waterschappen en de provincies Utrecht en Noord-Holland slaan de handen ineen voor een klimaatslim toekomst in de polders. 

In de allereerste nieuwsbrief van 2025 nemen zij je mee in kennis en het cursusaanbod. Bijvoorbeeld wat je tegen komt bij de voorbereiding en uitvoering van maatregelen die bijdragen aan groenblauwe dooradering. Tegen welke praktijkdilemma’s lopen agrariërs, waterschappen en adviseurs aan? En hoe gaan anderen er mee om? Op 18 september 2025 organiseren zij weer een editie van Poldersparren: hét moment om van gedachten te wisselen over landbouw, toekomst en innovaties op veen.

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je dan hier in voor de nieuwsbrief en lees de KSBOV nieuwsbrief  >> 

 VOORTGANG NOVEX GROENE HART 

Bouwplaats Landbouw Groene Hart

Het zwaartepunt van de werkzaamheden in de NOVEX Groene Hart ligt bij de RIA, maar daarnaast lopen er nog andere activiteiten. De werkgroepen die in het leven zijn geroepen voor de Realisatieagenda zijn grotendeels op stoom. De werkgroep recreatie is de grootste werkgroep waar veel partijen actief in participeren, als producten uit deze werkgroep wordt er gewerkt aan een handreiking ontwikkelprincipes voor recreatie in ruimtelijke opgaven en een gezamenlijke Groene Hart Agenda Recreatie 2035. De werkgroep laagveen, polders en droogmakerijen heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het verbinden van verschillende partijen. 

Er gebeurt al veel op dit thema, maar vaak alleen met experts van specifieke overheden, waardoor het overzicht ontbreekt voor collega's bij aanpalende dossiers. De NOVEX Groene Hart zorgt voor verbinding en overzicht en op deze manier ook voor inhoudelijk input in trajecten zoals de Nota Ruimte en de Ruimtelijk Arrangementen. Tenslotte heeft de werkgroep Verdienvermogen het project Perspectief voor de landbouw in het Groene Hart opgepakt. De eerste bouwplaats vond plaats in maart, en bouwplaats 2 en 3 stonden op 19 mei op de agenda. Met boeren en boerencollectieven hebben we met alle vier de overheidslagen perspectieven in het Groene Hart op korte en lange termijn verkend. In het najaar zal er nog een vierde bouwplaats zijn en volgens de bevindingen gedeeld worden waardoor duidelijker wordt welke combinaties van verdienvermogen kansrijk zijn voor de landbouw in het Groene Hart. De werkgroep Icononisch landschap is de enige werkgroep die nog in de startblokken staat, daarover later meer. 

Werksessie Deltacommissie  

RIA SLEUTELPROJECTEN

Drijvend Bouwen 

Op 1 april 2025 vond de Deltaworkshop over drijvend bouwen in veengebieden plaats. De workshop is georganiseerd door de Staf Deltacommissaris, Gemeente Oudewater, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, Provincie Utrecht en het Bestuurlijk Platform Groene Hart. Ontwerpers, experts drijvend bouwen, technici en beleidsmedewerkers uit de vier overheidslagen onderzoeken de mogelijkheden van drijvend bouwen.

Gemeente Oudewater verkent samen met gebiedspartners de mogelijkheid voor een integrale aanpak van drijvend bouwen op veengrond. Vanwege de slappe ondergrond is traditioneel bouwen geen optie en zoeken de betrokken partijen innovatieve manieren om deze nieuwe wijk klimaat- en bodemdalingbestendig te bouwen.  Deze casus maakt deel uit van het ontwerpend onderzoek Waterrijk Wonen, Woontop-agenda 2024, Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening dat door College van Rijksbouwmeester & Rijksadviseurs - en is aangemerkt als sleutelopgave binnen NOVEX Groene Hart.

Op 5 juni stelde de gemeenteraad van Oudewater het Ruimtelijke Kader Kerkwetering vast. De diverse expertsessies Drijvend Bouwen leverden hiervoor een belangrijke inhoudelijke basis. Hiermee zijn belangrijke randvoorwaarden vastgelegd als basis voor verdere samenwerking tussen de realisatiepartners van deze innovatieve wijk.

Lees hier het Ruimtelijk Kader Kerkwetering Oudewater  >>

EVENEMENTEN

UITNODIGING

Bestuurdersdiner Groene Hart I 8 september 2025 I 16.30 - 21.00 uur I Sint Jan te Gouda

Voor genodigden evenement 

Het Bestuurlijk Platform Groene Hart organiseert op 8 september van 16:30 - 21:00 uur een Bestuurdersdiner voor bestuurders van de waterschappen, gemeenten, het Rijk en de provincies. Dit in het kader dat er eind 2025 een regionale investeringsagenda (RIA) voor het NOVEX-gebied Groene Hart klaar moet zijn. Er zijn al grote stappen gezet in het opgavengericht werken, maar verdere vooruitgang is nodig voor realisatie en vraagt om bestuurlijke vernieuwing, samenwerking over grenzen heen en gezamenlijke agendering. 

Bent u bestuurder in het Groene Hart? Meld u dan nu aan voor het diner: Aanmelden Bestuurdersdiner  >>

SAVE THE DATE(S)

Een nieuwe reeks van het Nieuwe Samenwerken 

Na de zomer start een nieuwe cyclus van het Nieuwe Samenwerken Groene Hart. Reserveer alvast van 13.00 tot 17.00 uur in uw agenda op: 6 november 2025, 12 februari 2026 en 21 mei 2026.

Bewoners, maatschappelijke organisaties, gemeenten en andere overheden werken in deze middagen samen aan doorbraken voor meer vitaliteit en leefbaarheid in hun dorp of buurt. Waarbij elke keer een of twee concrete casussen centraal staan: wat werkt, hoe creëren we samen energie om te gaan realiseren, welke stap kun je zelf zetten om bij te dragen en wat leer je van de ander? 

AGENDA

Bestuurdersdiner I Investeren en realiseren in het Groene Hart 

Datum:    8 september 2025

Tijd:        16.30 - 21.00 uur

Locatie:  Sint Janskerk, te Gouda

Het Nieuwe Samenwerken I Derde leercyclus

Datum:    6 november 2025

Tijd:        13.00 - 17.00 uur

Locatie:  Ntb

Afmelden