Samen werken aan het Groene Hart 

Online versie

Wij zijn RIA I December 2025

Beste lezer,

Het eind van het jaar, vraagt toch een beetje reflectie om volgend jaar weer fris van start te kunnen gaan.

Voor de NOVEX Groene Hart het jaar van de Regionale Investeringsagenda (RIA). Met een opmaat in 2024 hebben de samenwerkende partners in 2025 volledig ingezet op de RIA. Dit betekende met elkaar ontdekken wat voor een instrument een RIA is of kan zijn. Want er lag geen blauwdruk van een RIA klaar. Met creativiteit en nuchterheid zijn we de zoektocht aangegaan. De werkconferentie op Fort Wierickerschans was hierin een mijlpaal evenals het bestuurlijke diner pensant in de schitterende St Janskerk in Gouda. Met reflecteren op afgelopen jaar hadden er uiteraard processen beter gekund, zijn er veel gesprekken gevoerd, werd zichtbaar wie er nauw betrokken is in de samenwerking en wie wat meer op afstand betrokken is, maar bovenal denk ik aan heel veel energie en enthousiasme waarmee er ambtelijk en bestuurlijk steeds weer verder is gewerkt. Dit heeft mooie uitspraken opgeleverd waar mijn favoriet van 2025 wel de uitspraak is van wethouder Ton Maanen: "Als het regent bij de buren drupt het ook bij mij".

Over de grenzen heen kijken van gebieden, sectoren en perspectieven, dat is mijn wens om in 2026 aan verder te werken. 

Veel plezier met lezen en tot in 2026! 

Coördinatiebureau Bestuurlijk Platform Groene Hart

Samenwerking

Samen leren en doen in het Fieldlab Groene Hart 

In september ging het Fieldlab Groene Hart officieel van start – een samenwerking tussen boeren, kennisinstellingen, overheden en ketenpartijen aan een toekomstbestendige melkveehouderij. Staatssecretaris Jean Rummenie en gedeputeerde Aad Straathof openden de bijeenkomst: 

“En nu... de praktijk.”

Er is gesproken over experimenteerruimte, vergunningen, financiering en meten in de praktijk. Als kennispartner ondersteunen wij dit initiatief om kennis en samenwerking over provinciegrenzen heen te versterken.

Gedeputeerden Mirjam Sterk, Frank Rijkaart en Jelle Beemster

Magazine Groene Hart Visie: Waarden 

De zesde editie van Groene Hart Visie markeert opnieuw een belangrijke stap in de ontwikkeling van het platform als plek voor reflectie en dialoog over de toekomst van het Groene Hart. Niet als eindpunt, maar als moment in een steeds urgenter gesprek over een landschap dat onder druk staat en tegelijk de basis vormt van wonen, werken en identiteit.

Centraal staat de vraag: "Wie bewaakt de ziel van het Groene Hart nu ruimtelijke, ecologische en maatschappelijke opgaven toenemen."

Groene Hart Visie nodigt bestuurders, beleidsmakers, ontwerpers, agrariërs en inwoners uit om mee te denken vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid. 

Met bijdragen van Els Otterman, Mirjam Sterk, Matthijs Schouten, Paul Meurs en Polderwachter Marcel Blekendaal verkent deze editie het Groene Hart als landschap met geheugen, als kwetsbaar bodem- en watersysteem en als morele ruimte waarin keuzes ook ethisch zijn.

Voortgang NOVEX Groene Hart

Ruimtelijke ordening in het Groene Hart krijgt vorm dankzij sleutelprojecten in Regionale Investeringsagenda

De toekomst van het Groene Hart krijgt binnenkort vorm aan de hand van een aantal sleutelopgaven binnen de Regionale Investeringsagenda (RIA). Deze projecten zijn zorgvuldig geselecteerd in samenwerking met de vijf betrokken regio’s en richten zich op ruimtelijke opgaven binnen Groene Hart. De sleutelprojecten raken aan meerdere dimensies van het gebied: van de fysieke kenmerken van bodem en water, tot de vitaliteit van de economie, de kwaliteit van het landschap en de leefbaarheid voor bewoners en ondernemers.  

“Als we niet inzetten op het in balans brengen van de fysieke condities van het Groene Hart zodat het landgebruik passend is bij wat het bodem en watersysteem te bieden heeft, nemen kwaliteit en biodiversiteit verder af. Maar ook de cultuur, de leefbaarheid en toegankelijkheid van het Groene Hart vragen om investeringen.” 

Daarnaast is het Coördinatiebureau Groene Hart ook als kennispartner actief betrokken bij het stimuleren van de projecten die werken aan de landbouwtransitie zoals Fieldlab en Klimaatslim boeren op Veen Groene Hart en met de werkgroep Laagveen, polders en droogmakerijen. Begin 2026 wordt de Regionale Investeringsagenda Groene Hart vastgesteld. 

Groene Hart aanwezig bij NOVEX gebiedendag

Tijdens de NOVEX-gebiedendag op 4 december in Amersfoort kwamen Rijks- en regiotrekkers samen om de grote ruimtelijke opgaven in de NOVEX-gebieden gezamenlijk te verkennen. In een programma met aandacht voor kennismaking, verdieping en kennisdeling werd zichtbaar hoe complex en onderling verbonden deze opgaven zijn, en hoe cruciaal de samenwerking tussen Rijk en regio is.

De bijeenkomst benadrukte daarmee de kracht van NOVEX: samen werken aan richting, samenhang en uitvoeringskracht in gebieden met de grootste ruimtelijke druk en waardevolle  input leveren aan de Nota Ruimte.

Perspectief voor de landbouw Groene Hart

Voor dit traject is gewerkt met vier opeenvolgende bouwplaatsen. De bouwplaats is een werkbijeenkomst, ingericht als vrije denk- en werkruimte, waarin in openheid is gesproken over het perspectief van de landbouw in het Groene Hart vanuit verschillende invalshoeken. Het doel van de bouwplaatsen was om gezamenlijk ideeën te ontwikkelen die de huidige maatschappelijke opgaven en de toekomstige doelen met elkaar verbinden.

Iedere bouwplaats had een specifiek thema, waarin ideeën zijn uitgewisseld tussen kennishouders en belanghebbenden, waaronder adviseurs, ambtenaren en vertegenwoordigers van de sector. De bouwplaatsen volgden elkaar logisch op, zodat steeds kon worden voortgebouwd op de inzichten uit eerdere bijeenkomsten. Dit proces heeft geleid tot een ruimtelijke analyse en een white paper, die gezamenlijk de basis vormen voor een vervolgfase waarin de uitkomsten verder worden uitgewerkt.

De centrale vraag die in alle bijeenkomsten leidend was, luidt:

Wat is het perspectief voor de landbouw in het veenweidegebied gezien de maatschappelijke opgaven die er spelen.

Groene Hart aan het woord

Publiek reageerde enthousiast:

“Ik dacht altijd:

dat hele ruimteverhaal,

dat is iets voor

de politiek

Maar nu zie ik dat het ook over míj gaat.”

PS|theater sluit bijzondere reeks af met ANDERS – een ode aan het Groene Hart 

Het PS|theater heeft in het afgelopen jaar de voorstelling ANDERS in diverse gemeentes in het Groene Hart gespeeld. Op unieke wijze leverde dit een bijdrage aan het gesprek over één van de grootste maatschappelijke vraagstukken van dit decennium namelijk: de ruimte. Hoe delen we ons land in? Wie mag waar wonen, werken, boeren of ontspannen? En hoe zorgen we dat alle stemmen gehoord worden — ook die van jongeren, bewoners, boeren en bezorgde burgers?

Met ANDERS heeft PS|theater laten zien hoe kunst mensen kan verbinden, juist in vraagstukken die complex en actueel zijn. De reeks van acht voorstellingen in diverse gemeenten mag dan voorbij zijn, maar het gesprek over de toekomst van het Groene Hart gaat verder.

Evenementen

Bea de Buisonjé, Dagelijks Bestuurder van het waterschap Amstel, Gooi en Vecht, Jan Vente, Wethouder Gemeente Lopik

Bestuurdersdiner versterkt Regionale Investeringsagenda

Op 8 september 2025 kwamen circa 100 bestuurders uit het Groene Hart samen om de Regionale Investeringsagenda (RIA) Groene Hart te bespreken. Met deze RIA werken waterschappen, provincies, gemeenten, het Rijk en maatschappelijke organisaties samen aan ruimtelijke oplossingen voor een toekomstbestendig Groene Hart, gebaseerd op het unieke landschap, de (veen)bodem en het watersysteem.

Begin 2026 is de RIA vastgesteld en ondersteund het ons in de realisatie van de opgaven en op betere afstemming van bestaande en nieuwe financiële middelen om de projecten uitvoerbaar, betaalbaar en bestuurlijk goed geborgd te maken. 

Wethouder Robin Kersbergen van Bodegraven-Reeuwijk

Van toerisme dag naar expeditie: Expeditie Groene Hart 2025 

Op 6 november 2025 was de Expeditie Groene Hart 2025 evenement. Onder het thema “Van DNA naar daadkracht – het Groene Hart in beweging” waren ondernemers, beleidsmakers, onderwijs en regiopartners samen om samenwerking, regiobranding en concrete acties voor een toekomstbestendig Groene Hart te versterken.

Wethouder Robin Kersbergen opende de dag: “Toerisme is meer dan economie alleen. Het gaat ook over leefbaarheid, identiteit en trots. Samen zorgen we ervoor dat het Groene Hart aantrekkelijk blijft voor bewoners én bezoekers.” Hij benadrukte het belang van samenwerking, duurzaamheid en het koesteren van het unieke landschap, water en de gastvrijheid van de regio. 

Werksessie Drijvende wijken met water en bodem als basis

“Drijvend bouwen is meer dan een woonboot”

Kunnen drijvende wijken een antwoord bieden op klimaatverandering en bodemdaling? Deze verkenning vond plaats op 13 november in de sessie over Drijvend Bouwen. 

Rond een concreet plan voor een drijvende wijk in Oudewater verkenden overheden, bouwers en landschapsarchitecten de kansen en dilemma’s van wonen op water. Deze nieuwe wijk in de gemeente Oudewater worden gefaseerd maximaal 500 woningen ontwikkeld op slappe bodem en vormt een unieke proeftuin waar wordt onderzocht hoe drijvend bouwen – op veen of water – kan bijdragen aan een klimaat- en bodembestendige leefomgeving, inclusief drijvende infrastructuur. Water en bodem sturend vormen hierbij het uitgangspunt.

Lees hier de terugkoppeling naar de werksessie >>>>

Wethouder Jan Vente, Jan Lock en Jan Leendert van den Heuvel

Met Mona Keijzer

Start Regio Deal Waarden officieel bekrachtigd

Minister Mona Keijzer heeft tijdens een feestelijke bijeenkomst in Utrecht de start van de Regio Deal Waarden bekrachtigd. De Regio Deal is een van de zestien deals die door het Rijk zijn toegekend en richt zich op gemeenten in het Groene Hart: Bodegraven-Reeuwijk, Krimpenerwaard, Lopik, Molenlanden, Montfoort en Vijfheerenlanden.

Met de Regio Deal Waarden investeren Rijk 18 miljoen euro. De betrokken gemeenten en projectpartners leggen gezamenlijk nog eens 18 miljoen euro bij.

Regio Deals zijn een bewezen stap richting het versterken van de gemeenschapszin en dragen bij aan brede welvaart, duurzaam sterke regio’s, met ruimte voor maatwerk. In nauwe samenwerking tussen Rijk en regio wordt zo gewerkt aan een samenleving met vitale kernen, toekomstgerichte landbouw en een beleefbaar landschap.

Vanaf januari 2026 gaat de Regio Deal Waarden officieel van start en zetten de zes gemeenten en hun partners de eerste projecten in gang.

Praktijkexcursie Polderkarren bij de Hollandse Boerderij in de Meije 

Klimaatslim Boeren Groene Hart werkt

In het programma Klimaatslim Boeren Groene Hart (KBGH) zijn de laatste tijd diverse activiteiten georganiseerd. In de Stoomcursus WIS (waterinfiltratiesystemen) zijn agrarische collectieven in drie dagdelen bijgespijkerd over technische, praktische en organisatorische aspecten van deze bestaande veenweidemaatregel.

Met diverse ‘polderkarren’ (praktijkexcursies) voor boeren, beheerders en beleidsmakers zijn praktijkervaringen gedeeld in het veld, ook over de relatief nieuwe en nog in onderzoek zijn de techniek van druppelinfiltratie (DIS).

Meer informatie is te vinden op de KBGH-website en op de website van de Werkplaats Landbouw en Natuur (LVVN)  

KBGH ondersteunt ook bij het komen tot subsidieaanvragen voor polderverkenningen en uitvoeringsplannen. Neem daarvoor contact op met de KBGH-coördinatoren.

Ambtenaren, bestuurders, inwoners en ondernemers aan tafel

Aftrap derde cyclus Het Nieuwe Samenwerken in het Groene Hart

Op 6 november is de derde cyclus van Het Nieuwe Samenwerken in het Groene Hart van start gegaan. In drie middagen komen lokale initiatieven, ambtenaren, bestuurders, inwoners en ondernemers bijeen om aan de hand van concrete casussen te verkennen welke doorbraken mogelijk zijn. Daarbij staan aanpak, randvoorwaarden en ieders rol centraal.

Elke editie van Het Nieuwe Samenwerken speelt zich af in één gebied en bestaat uit drie dagdelen. De dagdelen zijn afzonderlijk te volgen, maar vormen samen een samenhangend geheel. Deelname versterkt het lokale netwerk, terwijl ook een eenmalige bijdrage waardevol is. Gemeenten, inwoners en organisaties onderzoeken gezamenlijk hoe zij kunnen bijdragen aan vitale en leefbare dorpen in het Groene Hart.

Tijdens de eerste sessie stonden de casussen Noordse Weide en Mooi Crempene centraal. De tweede sessie vindt plaats op 12 februari 2026. Aanmelden kan via de website van het Bestuurlijk Platform Groene Hart 

Agenda

 Het Nieuwe Samenwerken 

 Midden Groene Hart  

Datum:   12 februari 2026

Tijd:        13:00 - 17:00 uur 

Locatie:  Het Kwartier in Stolwijk, Jan Steenlaan 16b, Stolwijk

Afmelden