Samen werken aan het Groene Hart |
| |
|
Samenwerken Groene Hart I Juli 2026 |
|
|
Beste lezer,
De vaststelling van de Regionale Investeringsagenda Groene Hart en de gemeenteraadsverkiezingen in het eerste kwartaal van 2026 markeren een nieuwe fase voor de samenwerking in het Groene Hart. Inmiddels zijn in veel gemeenten nieuwe coalities gevormd en heeft het aanjaagteam van het Coördinatiebureau alle één-en-twintig sleutelprojecten bezocht om samen met de projectleiders de vervolgstappen te bepalen. De voortgang van de projecten wordt na de zomer op de website gepubliceerd. Ook op landelijk niveau zijn belangrijke ontwikkelingen.
Ook op landelijk niveau zijn er belangrijke ontwikkelingen. Het Groene Hart is, samen met Laag-Holland, aangewezen als prioritair gebied binnen de Nationale Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof. Vanuit de NOVEX-samenwerking Groene Hart is een gebiedsaanbod aan de minister van LVVN aangeboden waarin zij hun inzet voor de gezamenlijke aanpak van de grote opgaven in het gebied onderstrepen. In deze nieuwsbrief leest u onder meer over: de gezamenlijke aanpak van de beheersing van de Amerikaanse rivierkreeft.
Veel leesplezier, een fijne zomer gewenst en we zien u graag op 17 september op het Groene Hart jaarevenement. Patricia Braaksma Programmadirecteur, Coördinatiebureau Groene Hart
|
|
|
Gezamenlijke aanpak Beheersing Amerikaanse Rivierkreeft.
Van verkenning naar een gezamenlijke aanpak. De sleutelprojecten van de RIA Groene Hart dragen allemaal bij aan het realiseren van het Ontwikkelperspectief 2025 en verder. In het benoemen van sleutelprojecten kwam een heel urgent maatschappelijk probleem naar voren, die herstel van natuurkwaliteit in de weg staat: de Amerikaanse Rivierkreeft.
Een complex dossier waar al veel partijen in het Groene Hart druk mee zijn. In het Bestuurlijk Platform Groene Hart van oktober 2025 is daarom gevraagd om eerst een verkenning uit te voeren naar de meerwaarde van een sleutelproject Beheersing Amerikaanse Rivierkreeft.
Eerste verkenning
Van november 2025 tot het voorjaar van 2026 is de verkenning uitgevoerd naar welke partijen er allemaal actief zijn en welke activiteiten er al uitgevoerd worden. De verkenning is afgesloten met de vraag of een gezamenlijke Groene Hart aanpak zinvol is en deze vraag is op 4 maart 2026 in een workshop voorgelegd aan betrokkenen vanuit verschillende organisaties.
Deze groep heeft gevraagd een voorstel te maken voor een gezamenlijke aanpak in het Groene Hart. Het sleutelproject Gezamenlijk Aanpak Beheersing Amerikaanse Rivierkreeft zet in op het stimuleren van de uitvoering van al uitgevoerde projecten en lopende projecten op Groene Hart schaal. Op basis daarvan is het de bedoeling om te komen tot drie nieuwe gebiedsgerichte samenwerkingsprojecten.
Drie gebieden
In overleg met de deelnemende partijen worden er 3 gebieden gekozen met een zekere schaalgrootte waarin oplossingsrichtingen in samenhang worden geïmplementeerd en de effecten hiervan worden gemonitord om te weten of de aanpak effectief is. In de gekozen gebieden gaat het dan zowel om de boerensloten als het open water.
In verschillende stappen komen we dan tot een aanpak waarmee de Amerikaanse Rivierkreeft beheersbaar blijft en de natuur en waterkwaliteit van het Groene Hart kan herstellen. Knelpunten in uitvoering worden gesignaleerd en op de bestuurs- en of beleidstafels ingebracht. |
|
|
|
Gebiedsaanbod Groene Hart Plus. |
|
|
|
Op 26 juni wordt een Kamerbrief van de Taskforce verwacht en hopen we dat er positieve geluiden zijn over het aangeboden gebiedsaanbod.
Het Groene Hart is 1 van de 5 prioritaire gebieden van de Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof. In het kader van de Ministeriele Commissie Economie en Natuur (MCEN) is in het najaar van 2025 door het Groene Hart gewerkt aan een gebiedsaanbod om versneld stikstofreductie te realiseren. Als prioritair gebied van de Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof is een gebiedsaanbod aangeboden. Met daarin onder andere een aanzet tot een uitvoeringsprogramma en een pakket aan maatregelen om op korte termijn emissiereductie en natuurherstel te realiseren. Dit gebiedsaanbod bestaat uit drie onderdelen:
1. Een kennismaking met het gebied Groene Hart Plus, De Plus staat voor het laagveengebied ten noorden van Amsterdam genoemd Laag-Holland. Naast de gebiedsafbakening staat welke maatschappelijke opgaven er zijn, hoe wordt hier nu al aan gewerkt in gebiedsprocessen, beleidsprogramma’s en daaromheen door het vastlopen van de vergunningsverlening. Welke urgenties zijn er in het Groene Hart Plus.
2. Een aanzet tot een uitvoeringsprogramma voor het Groene Hart Plus voor de lange termijn; deze moet verder uitgewerkt worden als er meer duidelijkheid is over de beleidsvoornemens van de Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof. 3. Een pakket aan maatregelen waarmee op korte termijn emissiereductie en natuurherstel gerealiseerd kunnen worden. Het gaat om maatregelen die passen in de lopende trajecten en die een impuls geven aan emissiereductie of natuurherstel.
|
|
|
Het document Introductie NOVEX-gebied Groene Hart is bedoeld voor raadsleden en bestuurders van gemeenten in het gebied. Na de recente verkiezingen en in aanloop naar nieuwe deelakkoorden geeft dit document een overzicht van de belangrijkste ruimtelijk opgaven en de ontwikkelingen die daarbij spelen. |
|
| |
|
Groene Hart aan het woord. |
| |
|
Gedeputeerde Gijs de Kruif |
Nieuwe voorzitter Bestuurlijk Platform
Groene Hart. |
Gedeputeerde van Provincie Utrecht Gijs de Kruif is benoemd tot voorzitter van het Bestuurlijk Platform Groene Hart. Gijs is gedeputeerde Met zijn brede bestuurlijke ervaring en sterke betrokkenheid bij vraagstukken rond landbouw, natuur en gebiedsontwikkeling brengt hij veel kennis en verbindingskracht mee. Wij kijken uit naar de samenwerking en wensen Gijs veel succes in zijn nieuwe rol. |
|
|
Even voorstellen: de trainees bij het Coördinatiebureau Groene Hart. |
|
|
|
Trainee Elisabeth van Rechteren Limpurg.
Sinds september werk ik als trainee bij het Coördinatiebureau Groene Hart en ministerie van LVVN, via het Nationale Traineeship Landelijk Gebied. In deze rol coördineer ik verschillende sleutelprojecten uit de Regionale Investeringsagenda. Elk project vraagt om een andere aanpak om verder te komen, wat mijn werk afwisselend en inhoudelijk uitdagend maakt.
Mijn achtergrond is Biotechnologie aan de TU Delft, met een specialisatie in duurzame biotechnologische systemen op cel- en ketenniveau. Daarnaast heb ik praktische ervaring opgedaan op boerderijen in Australië en Nieuw-Zeeland en gewerkt aan agrarische beleids- en onderzoeksprojecten in Brussel, Rwanda en Namibië.
Buiten werktijd vind je me in de natuur, aan het sporten, met vrienden of bezig met iets creatiefs. Ik heb zin in om een steentje bij te dragen aan de vraagstukken die in het Groene Hart spelen.
|
| Trainee Guido Sol.
Ik ben 25 jaar en kom uit Maastricht. Sinds 11 mei werk ik bij het Coördinatiebureau. Ik combineer twee functies: twee dagen per week ben ik programma- medewerker bij het Coördinatiebureau en twee dagen programmasecretaris Groene Hart bij LVVN. Op vrijdag volg ik het Nationaal Traineeship Landelijk Gebied.
Ik studeerde Agrotechnologie en Development & Rural Innovation in Wageningen. Binnen het Coördinatiebureau ondersteun ik Patricia Braaksma en Welmoed Visser en werk ik mee in de werkgroepen Gebiedsaanbod en Vitaliteit en Leefbaarheid.
In mijn vrije tijd ben ik graag buiten, bijvoorbeeld op de racefiets, mountainbike of klimwand. Zo heb ik al veel van het Groene Hart verkend en leer ik het gebied en zijn natuur steeds beter kennen. Ik kijk ernaar uit om samen met collega's en partners bij te dragen aan de toekomst van het Groene Hart. |
|
|
Onder het kroos ligt de crisis. Hoe gezond is het water in het Groene Hart? Die vraag begint vaak klein: bij kroos op een sloot, een oever die afkalft, een zwemlokatie met een tijdelijk negatief advies of een boerensloot waarin steeds minder waterplanten groeien. Maar achter dat dagelijkse beeld schuilt een veel groter verhaal.
Binnenkort verschijnt het nieuwe nummer van Groene Hart Visie, het onafhankelijke digitale magazine waar de grote vraagstukken van het Groene Hart bij elkaar komen. Deze editie gaat over waterkwaliteit: over wat er onder het oppervlak gebeurt, maar ook over landbouw, natuur, bodem, beheer en bestuur. Een onderwerp dat urgenter is dan ooit. De Kaderrichtlijn Water werd ruim een kwart eeuw geleden vastgesteld, maar nu al is duidelijk dat Nederland de komende deadline op veel plekken niet gaat halen.
Groene Hart Visie brengt de toekomst van het Groene Hart dichtbij, met onafhankelijke verhalen, interviews en duiding voor bestuurders, beleidsmakers en betrokken partners. Het nieuwe nummer is straks te lezen via: website Groene Hart Visie
|
|
|
Klimaatslim kennisdelen.
Binnen Klimaatslim Boeren Groene Hart wordt praktijkkennis gedeeld tussen boeren, beheerders en beleidsmakers. De uitvoeringscoalitie bestaat uit zes agrarische collectieven, vier waterschappen en drie provincies in de veenweidegebieden.
Samen met onderzoeksprogramma’s zoals VIPNL verbinden zij praktijk, beleid en onderzoek. Op 7 juli organiseren zij een Polderkarren bijeenkomst over biodivers oeverherstel in de Duivendrechtse- en Bovenkerkerpolder. Daarnaast is de WIS-stoomcursus 2026 gestart; er is nog plek beschikbaar.
Interesse in het programma van Klimaatslim boeren? Bekijk de Website KSB en abonneer op hun nieuwsbrief. |
| |
|
WIS Polderprojecten in kaart gebracht.
Waterinfiltratiesystemen (WIS) zijn maatregelen die in veenweidegebieden op agrarische
gronden worden toegepast om de grondwaterstanden (in droge perioden) te verhogen of te stabiliseren. Hiermee wordt veenoxidatie afgeremd, wat bijdraagt aan het beperken van bodemdaling en het verminderen van CO₂-emissies.
Coördinatiebureau Groene Hart medewerker Elisabeth van Rechteren Limpurg en Klimaatslim Boeren op Veen in het Groene Hart hebben een eerste overzicht gemaakt van Water Infiltratie Systeem (WIS) projecten op polderniveau Groene Hart. Deze inventarisatie laat zien waar projecten al zijn uitgevoerd, waar ze in uitvoering zijn en waar plannen concreet in voorbereiding zijn. Het overzicht is tot stand gekomen met input van deelnemers en adviseurs en wordt de komende tijd verder aangevuld en geactualiseerd. Lees hier het rapport: WIS infiltratiesystemen in het Groene Hart.
|
|
|
|
Sleutelproject Landschappelijke kwaliteit uit de startblokken. Op 7 mei is het sleutelproject binnen de RIA Holland Rijnland Versterken en benutten van landschappelijke kwaliteiten gestart. Dit project is meer bekend als Project 11. |
|
|
|
De betrokken gemeenten staan gezamenlijk voor de opgave om het landschap in het buitengebied toekomstbestendig te ontwikkelen en beter te benutten. Het gebied kent een toenemende druk als gevolg van onder andere verstedelijking, recreatie, klimaatverandering en veranderend landgebruik. Tegelijkertijd beschikt het over sterke landschappelijke kwaliteiten, cultuurhistorische waarden en een belangrijke functie als recreatieve uitloop voor bewoners uit de Randstad. Daarbij is de natuurinfrastructuur en zijn de recreatieve routes/mogelijkheden van essentieel belang om zowel flora & fauna als mens optimaal te bedienen.
|
| De komende tijd werken we aan het opstellen van een landschapsontwikkelingsplan (LOP). Dit biedt, ondersteund met kaartmateriaal, inzicht in de huidige kwaliteiten van het gebied en tegelijkertijd een duidelijk handelingsperspectief voor de toekomst.
De kansen en knelpunten worden zichtbaar gemaakt en vertaald naar een samenhangend pakket van concrete projecten om te gaan realiseren. De gemeenten werken dit plan samen uit met betrokkenheid van stakeholders en gebruikersgroepen, zoals maatschappelijke organisaties, recreanten en erfgoed-partijen. Daarmee leggen we een solide basis voor verdere samenwerking en ontwikkeling van het gebied.
|
|
|
|
Vuistregels Vernatten Veenweiden.
Bij de polderprocessen is bij uitvoering van vernattingsmaatregelen vaak sprake van botsende belangen bij het verhogen van grondwaterstanden. Vanuit de samenwerkende provincies en waterschappen in de Westerlijke Veenweiden hebben de ambtenaren daarom gewerkt aan een handreiking en vuistregels, als hulpmiddel om te komen tot uitvoering van vernattingsmaatregelen. |
|
|
|
Doel van de handreiking is om sneller duidelijk te krijgen wat wél kan, op basis van de laatste wetenschappelijke inzichten en binnen de huidige beleidsgrenzen en -normen. Met de handreiking kunnen de risico’s op ongewenste effecten op de waterkwaliteit, wateroverlast, waterbeschikbaarheid en de fysieke inrichting van het watersysteem worden voorkomen. In geval van het bereiken van een grens biedt maatwerk wellicht een oplossing. Daarover is een gesprek met een adviseur(s) van het waterschap en provincie nodig.
Wil je de handreiking en vuistregels ontvangen? Neem dan contact op met: cb@bestuurlijkplatformgroenehart.nl
|
|
|
Het Nieuwe Samenwerken in het Groene Hart.
Op 21 mei vond de 9e leerbijeenkomst plaats in Noordeloos. Lokale initiatiefnemers, overheden en maatschappelijke organisaties wisselden ervaringen uit over overheidsparticipatie en inwonersinitiatieven. De Verbinders van gemeente Molenlanden deelden hun aanpak om inwoners en gemeente beter met elkaar te verbinden, met als belangrijkste lessen: geef inwoners eigenaarschap, werk contextgericht en sluit als overheid beter aan bij de leefwereld.
Tot slot nam Thomas de Groot (VNG) de deelnemers mee in de handreiking Overheidsparticipatie. Zijn conclusie: "De voorbeelden en manier van samen leren in het Groene Hart zijn een voorbeeld voor anderen."
Na de zomer wordt de leercyclus voortgezet. Wil je op de hoogte zijn? Stuur ons een mail naar: cb@bestuurlijkplatformgroenehart.nl Voor ieders interesse: Lees hier verder |
| |
|
Groene Hart Jaarevenement 2026: Radio RIA. |
|
|
|
